چگونه می توان ناباروری را با IVF درمان کرد؟

آنچه می خوانید...
برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: 2 میانگین: 3.5]

IVF، مخفف لغت های انگلیسی “لقاح آزمایشگاهی” است. در این روش، سلول تخمک بالغ از زن گرفته می شود و با اسپرم مرد در خارج از بدن لقاح می یابد و برای ادامه بارداری طبیعی در رحم همان زن و یا زن دیگری کاشته می شود.

این روش اولین بار در سال ۱۹۷۸ انجام شد و در ابتدا تنها برای زنانی انجام می شد که لوله های تخمدانی شان کارایی لازم برای انتقال تخمک نداشته اما امروزه برای افراد بسیاری این کار انجام می شود بهترین مشاور برای این روش متخصص زنان و زایمان می باشد .

با این روش مشکل ناباروی بسیاری از زوجین قابل حل خواهد بود و البته مراجعه به متخصص زنان و زایمان غرب می تواند به شما در رسیدن به این هدف تاثیر گذار باشد .

 

 

 

در چه صورت لقاح خارج از رحم توصیه میشود؟

 

ممکن است مشکلاتی در مرد و زن وجود داشته باشد که آن ها را مجبور به استفاده از این روش کند این مشکلات عبارت اند از:

  • کاهش باروری در زنان بالای 40 سال
  • آندومتریوزوخیم
  • کاهش عملکرد تخمدان
  • تعداد اسپرم کم
  • اختلالات ژنتیکی
  • فیبروئید رحم
  • مشکلات مربوط به رحم و لوله‌های رحمی
  • مشکلات مربوط بهتخمک گذاری
  • مشکلات آنتی‌بادی که به اسپرم یا تخمک آسیب می‌زند
  • عدم توانایی اسپرم در نفوذ به مخاط گردن رحمی یا زنده ماندن در آن
  • ناباروریبدون علت که برای بیش از سه سال طول کشیده باشد.

مزیت روش (IVF)

 

مهمترین مزیت روش (IVF) ، بارور کردن زن یا مرد نابارور است. این روش، تنها در زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که ارزیابی دقیق در مورد علت ناباروری در زوج انجام شده باشد.

لقاح تخمک و اسپرم در آزمایشگاه، معمولا در فاصله ۱۲ تا ۴۸ ساعت انجام می شود. سپس رویان تولید شده در یک محیط رشد قرار داده می‌شود و به طور دوره‌ای زیر نظر قرار می‌گیرد تا مراحل تقسیم به دو سلول، چهار سلول و هشت سلول را بگذراند.

 

فرآیند لقاح چگونه است؟

 

در وضعیت طبیعی، از بین چند صد اسپرم مرد که به تخمک زن می رسند تنها یکی از آنها می تواند بطور موفقیت آمیز تخمک را بارور کند. از ترکیب تخمک بالغ و اسپرم زنده یک موجود جدید به نام تخم به وجود می آید.

نیاز است که اسپرم انرژی و تحرک کافی را دارا باشد تا بتواند از ناحیه واژن به لوله رحم منتقل شود و به تخمک زن برسد. بعد از آن باید از لایه اطراف تخمک عبور کرده و به داخل تخمک نفوذ نماید و در آخر عمل لقاح صورت گیرد.

بعد از آن جنین تشکیل می شود و به ۲ سلول تقسیم می شود. این سلول ها به سمت رحم حرکت می کنند و بعد از ۳ تا ۵ روز لانه گزینی انجام میگرد و جنین شروع به رشد می نماید.

 

 

ivf-چیست

 

 مراحل انجام  ivf چگونه است؟

 

آی وی اف فرایندی است که چهار تا شش هفته طول میکشد  شامل مراحل زیر است.

مرحله اول » تحریک تخمدان:  پزشک هشت تا ۱۴ روز قبل از شروع عادت ماهانه، داروی گنادوتروپین را برای شما تجویز می کند که شما باید مصرف کنید. این دارو، یک نوع داروی باروری است و با تحریک تخمدان‌ها باعث تشکیل چندین تخمک بالغ و آمادۀ باروری می‌شود. در این زمان، ممکن است یک هورمون مصنوعی مثل لوپرولاید یا سترورلیکس برای شما تجویز ‌شود که مانع از آزادسازی پیش از موعد تخمک در بدن زن ‌شود.

مرحله دوم » رشد فولیکول: زمانی که این دارو ها را مصرف می کنید، باید به پزشک مراجعه کنید تا با انجام آزمایش خون و سونوگرافی وضعیت رشد فولیکول ها بررسی شود. پزشک در صورت مؤثر بودن دارو‌های تحریک تخمدان مرحلۀ بعد را آغاز خواهد کرد.

مرحله سوم » تزریق برای بلوغ تخمک‌ها : اگر پزشک تشخیص داد که فولیکول ها به اندازه کافی رشد کرده اند و آماده هستند، یک دارو تزریق میکند تا تخم ها به بلوغ کامل برسند و قابلیت بارور شدن پیدا کنند. حدود ۳۶ ساعت پس از تزریق این دارو، تخمک‌ها آماده استخراج است.

مرحله چهارم » عمل تخمک‌گیری یا پانکچر: این مرحله در بیمارستان و یا کلینیک انجام می شود و به این صورت است که  بیمار تحت بیهوشی خفیفی قرار می گیرد و پزشک با کمک سونوگرافی واژینال، تخمدان‌ها را بررسی و فولیکول‌ها را شناسایی می‌کند. سپس سوزن باریک را از طریق واژن وارد میکند و تخمک‌ها را از درون فولیکول‌ها خارج می‌کند. در این فرایند معمولا هشت تا پانزده تخمک استخراج میشود. بیمار میتواند بعد از چند ساعت از بیمارستان خارج شود و به منزل برود.

بعد از عمل ممکن است خانم تا چند روز دچار گرفتگی ماهیچه‌ و لکه‌بینی شود که اغلب این علائم طی یک یا دو روز بهبود پیدا می‌کنند. همزمان با تخمک‌گیری از زن، معمولاً نمونۀ اسپرم مرد نیز جمع‌آوری می‌شود.

مرحله پنجم » لقاح:  در این مرحله، متخصص رویان شناسی تخمک‌ها و اسپرم‌های جمع‌آوری‌شده را بررسی می‌کند و سپس در آزمایشگاه آنها را در مجاورت هم قرار می‌دهد تا لقاح انجام گیرد.

مرحله ششم » رشد رویان‌ها:  چند روز بعد تخمک‌هایی که با موفقیت بارور شده‌اند تبدیل به رویان‌هایی با شش تا ده سلول می‌شوند. پس از گذشت دو روز، برخی از این رویان‌ها تبدیل به بلاستوسیست‌هایی با حفره‌ای پر از مایع و بافت‌هایی می‌شوند که در حال تغییر یافتن به جفت و جنین است. در این مرحله پزشک رویان هایی که شانس بیشتری برای زنده ماندن دارند را برای انتقال به بدن مادر آماده میکند.

مرحله هفتم » عمل انتقال : چند روز بعد خانم برای عمل انتقال رویان باید به بیمارستان مراجعه کند. پزشک در این عمل تعدادی رویان را با توجه به سن خانم به وسیلۀ یک لولۀ باریک یا همان کاتتر از دهانۀ رحم به داخل رحم منتقل می‌کند. اگر این عمل موفقیت آمیز باشد رویان در دیوارۀ رحم لانه‌گزینی می‌کند و با رشد آن، جنین تشکیل می‌شود.

 

 

مراحل-انجام-ivf

 

مراقبت‌های بعد از  ivf چگونه است؟

 

زن می تواند یک تا دو ساعت بعد از عمل تخمک گیری یا پانکچر از بیمارستان مرخص شود و به منزل برود. لازم است دارو هایی که پزشک برای شما تجویز کرده است را به موقع مصرف کنید. اگر بعد از رفتن به منزل دچار هر یک از مشکلات زیر شدید با پزشکتان تماس بگیرید.

  • تب بالای ۳۸ درجه
  • خونریزی شدید واژن
  • درد یا مشکل هنگام دفع ادرار
  • تورم یا درد شدید شکم

چندین روز بعد از این که عمل تخمک گیری انجام شد لازم است انتقال جنین صورت بگیرد. بعد از این عمل مادر باید مراقب خودش باشد و نکاتی را رعایت کند برای مثال:

  • ۲۴ ساعت استراحت در تخت داشته باشید و بعد از 24 ساعت به انجام فعالیت های روزانه عادی بپردازید.
  • از بلند کردن اجسام سنگین‌تر از یک کیلو پرهیز کنید.
  • فعالیت شدید مثل دویدن و ورزش کردن نداشته باشید.
  • تا زمانی که پزشک تشخیص نداده رابطه جنسی نداشته باشید.

بعد از چند هفته لازم است زن تست بارداری دهد تا مشخص شود که باردار است یا خیر.

 

روش ivf برای چه کسانی مناسب است؟

 

این روش برای زنانی که لوله های تخمدانی شان دارای کارآیی لازم برای انتقال تخمک نیست، مناسب است .البته این روش در موارد بسیار زیادی کاربرد داشته و مورد استفاده قرار می گیرد.

به کمک آی وی اف، مردانی که دارای اسپرم های کافی برای باروری هستند می توانند صاحب فرزند شوند.

در صورتی که زن یا مرد نا بارور باشد، می توان با روش IVF شانس بچه دار شدن آن ها را زیاد کرد.

 

روش  ivf چه معایبی دارد؟

 

این روش درمانی نیز مانند سایر روش های درمانی در پزشکی ممکن است دارای معایبی باشد که در زیر به صورت مفصل درباره آن ها صحبت میکنیم:

  • گران‌قیمت و زمان‌بر بودن: روش IVF ، دارای هزینه های بسیاری است. شما باید قبل و بعد از انجام این روش آزمایش هایی را انجام دهید همچنین در این حین لازم است دارو هایی را مصرف کنید که آن هم شامل هزینه هایی میشود. انجام همه این مراحل نیاز به صبر و تحمل دارد و بسیار زمان بر است پس بهتر است قبل از انجام IVF همه این شرایط را در نظر بگیرید.
  • احتمال چندقلوزایی : در صورتی که بیش از یک رویان به رحم خانم انتقال داده شود احتمال بارداری چند قلو وجود دارد. ممکن است بعضی از خانم ها از این مساله خوشحال شوند ولی باید بدانند که ممکن است برای آن ها خطرناک باشد. بعضی از پزشکان می‌توانند با استفاده از روشی، تعداد مشخصی از رویان‌هایی که به شکلی موفق کاشت شده‌اند را انتخاب و نگه ‌دارند تا احتمال بارداری چند قلویی کاهش یابد.
  • احتمال بارداری خارج از رحم : معمولا در بیشتر روش های درمانی کمک به باروری خطر بارداری خارج از رحم وجود دارد.
  • خطر سندرم تحریک بیش از حد تخمدان‌ها : این مشکل زمانی پیش می آید که بدن خانم بیش از حد به دارو های ناباروری پاسخ بدهد و تخمک های بسیار زیادی تولید کند. می توان گفت حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد زنانی که گنادوتروپین مصرف می‌کنند، به نوع خفیف این سندرم دچار می‌شوند که علائم آن شامل افزایش وزن و احساس سیری و نفخ است. در صورتی که دچار این مشکل شدید حتما به پزشکتان مراجعه کنید تا وضعیت شما بررسی شود.
  • امکان ناتمام ماندن آی وی اف: گاهی اوقات ممکن است IVF به دلیل تولید نشدن فولیکول کافی برای ادامه فرایند درمان یا بروز سندرم تحریک بیش از حد تخمدان، متوقف شود و این فرایند نیمه تمام بماند.

 

عوارض آی وی اف چیست؟

 

اگر می خواهید این روش را برای درمان ناباروری استفاده کنید، حتما باید با عوارض و خطرات آن آشنا باشید. به تعدادی از این عوارض مشکلات در ادامه اشاره می کنیم:

  • سقط جنین (از دست دادن حاملگی)
  • خونریزی، عفونت، یا آسیب به روده یا مثانه (نادر)
  • تهوع یا استفراغ
  • کاهش فرکانس ادرار
  • تنگی نفس
  • سرگیجه
  • درد شدید معده و نفخ

 

آی-وی-اف

 

شانس حاملگی در روش آی وی اف ( لقاح مصنوعی برای بارور شدن )

 

در روش ای وی اف که نیاز است تا تخمک در محیط خارج از رحم بارور شود، شانس حاملگی به عوامل متعددی وابسته است که البته این کار به تجربه و تبحر کافی توسط جراح بستگی دارد، دقت در انتخاب پزشک برای درمان ناباروی شانس بارور شدن را در شما افزایش داده و می توانید با خیالی آسوده از داشتن یک فرزند دوست داشتنی لذت ببرید .

البته در شرایط عمومی شانس باردار شدن زن در این روش به موارد زیر نیز بستگی دارد:

  • علت ناباروری می تواند در شانس باردار شدن با این روش تاثیر بگذارد. برای مثال زنان مبتلا به آندومتریوز شدید کمتر از زنان مبتلا به ناباروری غیرقابل توصیف قادر به باردار شدن با IVF هستند.
  • زمان مقاربت ( این اقدام باید نزدیک به دوره ی تخمک گذاری باشد ، دوره ی تخمک گذاری با انجام آزمایش به صورت دقیق قابل تخمین می باشد )
  • سن زن باید مناسب باشد. در افرادی با سنین بالا تعداد تخمک و کیفیت آن تحت تاثیر قرار می گیرد و کاهش می یابد. هر چه مادر جوان تر باشد احتمال باردری بیشتر است.
  • به یاد داشته باشید که هر چه تعداد دفعات مقاربت در زمان تخمک گذاری بیشتر باشد شانس حاملگی افزایش می یابد.
  • وضعیت نطفه نیز در بارداری بسیار تاثیر گذار است. میتوان گفت انتقال نطفه هایی که بیشتر رشد کرده اند احتمال بارداری را افزایش میدهد.
  • دوره ی نازایی باید کوتاه باشد، بد نیست بدانید که هر چه طول دوره نازایی افراد بیشتر باشد شانس موفقیت درمان کمتر خواهد بود .
  • در صورتی که تمایل به داشتن فرزند بودید و از روش های جلوگیری استفاده نمی کنید، با طولانی شدن این مشکل حتما به متخصص مراجعه نمایید تا علت ناباروری شما تشخیص داده شود و درمان های لازم برای بارور شدن شما انجام شود.
  • در حالت کلی اگر نازایی بیش از سه سال به طول بکشد، این نوع نازایی از نوع طولانی مدت شناخته خواهد شد.

هم اکنون هزاران نوزاد از این روش به دنیا آمده اند، بنابراین این روش یک راه کاملا موفقیت آمیز برای باروری محسوب می شود و احتمال باروری در آن بسیار زیاد است .

توصیه آخر

در اینجا لازم می دانیم به شما عزیزان توصیه نماییم که در صورت بروز شک در ناباروری سریعا به پزشک متخصص زنان مراجعه نمایید و بدین ترتیب سعی کنید بنابر تشخیص پزشک دوره درمان را شروع نمایید تا بتوانید به راحتی مشکل ناباروری را حل نمایید و به نتیجه مطلوب برسید.

دکتر نسرین زارع پور ، متخصص زنان ، زایمان و نازایی در غرب تهران
دارای بورد تخصصی دکتری با رتبه ممتاز از دانشگاه تهران
خدمات : مشاوره قبل و بعد از بارداری – بهداشت و سلامت و مراقبت های ویژه دوران بارداری – انواع جراحی های زیبایی و ترمیمی زنان – پاپ اسمیر – پیشگیری از انواع سرطان های زنان – زایمان طبیعی و زایمان سزارین – درمان انواع عفونتها و زخم های دهانه رحم – مشاوره تغذیه و ورزش بانوان باردار و …
جهت تماس: 02144447616 – 09329137333

دکتر نسرین زارع پور

دکتر نسرین زارع پور

جراح و متخصص زنان، زایمان و نازایی
دارای بورد تخصصی دکتری با رتبه ممتاز از دانشگاه تهران

2 پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

هشت + 8 =